سال 308 ه / 20 - 919 م : 000 ، 000 ، 55 درهم براى سه سال ؛ « 153 » براى رى ، قزوين ، ابهر ، زنجان و آذربايجان در سال 310 ه / 23 - 922 م : 000 ، 500 دينار ، علاوه بر تسويه مخارج سپاه و امور ادارى ؛ « 154 » سال 314 ه / 926 م رى و خراسان براى اجاره ماليات با يكديگر ادغام شدند ، زيرا كه حكام وقت رى با قرامطه در حال جنگ بودند . موعد پرداخت وجوه مالياتى به خزانه مركزى به‌وسيله مذاكره مجددا تعيين مىگرديد . « 155 » نوع ويژه اخذ ماليات بدان گونه بود كه افراد مورد نظر را از همان آغاز ، در كار ماليات‌گيرى شركت مىدادند . « 156 » درآمد مالياتى ( ارتفاع ) « 157 » در وهلهء اوّل براى مخارج دربار خليفه « 158 » و يا هريك از اميران ايرانى ( كه به همين علّت اغلب بسيار ثروتمند بودند ) « 159 » ، و نيز براى امور

--> - Mez 125 ; ( auf S . 272 ) , Kremer , C . G . I 270 , Anm . 1 - Kremer , Ein . 308 , 313 ( 153 ) . مسكويه : تجارب الامم ، ج 1 ، ص 70 . ( 154 ) . مسكويه : تجارب الامم ، ج 1 ، ص 83 . - ابن اثير : الكامل ، ج 8 ، ص 33 برعكس براى 296 ه / 909 م از مبلغى به مقدار 160000 دينار براى رى ، دنباوند ، قزوين و ابهر سخن مىگويد . - . Kremer , Ein . 300 ( 155 ) . مسكويه : تجارب الامم ، ج 1 ، ص 149 . ( 156 ) . هلال صابى : تاريخ الوزراء ، ص 86 و نيز : . Lokk . 99 - 102 ( 157 ) . درباره اين كلمه نگاه كنيد مثلا به ابن حوقل : المسالك و الممالك ، ص 385 . - و نيز Kremer , Ein . 309 ( وصّاف ) . ( 158 ) . از 23 ميليون درآمد سالانه ، بين سالهاى 298 ه / 911 م و 320 ه / 932 م ، خليفه 19 ميليون ، و خزانه دولتى ( بيت المال ) فقط 4 ميليون درهم دريافت مىداشت . رجوع كنيد به : Mez 115 با پاورقى 3 . - در 21 سال بين 299 ه / 12 - 911 م و 320 ه / 932 م در حدود 000 ، 000 ، 83 درهم به خزانه دولتى واريز مىشد و 400 ميليون درهم ، علاوه بر 28 ميليون دينار به خزانه خصوصى خليفه ، كه البته به سرعت خرج مىشد . دارايى خليفه در آن زمان بالغ بر 14 ميليون دينار بود ( مسكويه : تجارب الامم ، ج 1 ، ص 241 - 239 ) . ( 159 ) . شاهد معمول هر فرمانروا ، ارثيه به‌جاىمانده از او است : يعقوب بن ليث در سال 265 ه / 879 م : 4 ميليون دينار طلا و 50 ميليون درهم از خود به‌جاى گذاشت ( ابن خلكان : وفيات الاعيان / ag ، ج 2 ، ص 319 ؛ مسعودى : مروج الذهب ، ج 8 ، ص 46 ؛ پاورقى . در صفحه 416 ، كه در اينجا ، سخن از 8 ميليون دينار است ) ؛ در سال 287 ه / 900 م طاهر صفارى هنگام تاجگذارى ، خزانه‌اى با 33 ميليون درهم ، و نيز دينار و مرواريد و نيز گنجينه‌هاى مخصوص ، همچنين لباسها و سلاحهاى زياد در كاخهاى مختلف داشت ( تاريخ سيستان 257 ) . ؛ سال 387 ه / 997 م ، تركه فخر الدولة آل بويه 2875284 دينار و 100860790 درهم و گنجينه‌هايى از هر نوع بود ( ابن تغرى بردى : النجوم الزاهرة / چاپ پوپر ، ص 82 و بعد ، مسعود غزنوى خود